{"id":5649,"date":"2017-07-07T21:59:03","date_gmt":"2017-07-07T19:59:03","guid":{"rendered":"http:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/?page_id=5649"},"modified":"2017-07-07T22:06:34","modified_gmt":"2017-07-07T20:06:34","slug":"fale-grawitacyjne-zaobserwowane-po-raz-trzeci","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/?page_id=5649","title":{"rendered":"Fale grawitacyjne zaobserwowane po raz trzeci!"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Fale grawitacyjne zaobserwowane po raz trzeci!<\/strong><\/h3>\n<p>Dwa ameryka\u0144skie detektory Advanced LIGO zarejestrowa\u0142y 4 stycznia 2017 roku fale grawitacyjne wyemitowane podczas zderzenia si\u0119 dw\u00f3ch czarnych dziur o masach oko\u0142o 20 i 30 mas S\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do powstania czarnej dziury o masie 49 mas S\u0142o\u0144ca. Dzia\u0142o si\u0119 to w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 3 miliard\u00f3w lat \u015bwietlnych od&nbsp; Ziemi. Obserwacja zosta\u0142a u\u017cyta do sprawdzenia poprawno\u015bci przewidywa\u0144 og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci i oszacowania masy grawitonu. Szczeg\u00f3\u0142y odkrycia podane do publicznej wiadomo\u015bci 1 czerwca 2017 r. zosta\u0142y opublikowane w czasopi\u015bmie Physical Review Letters. Profesor Piotr Jaranowski z Wydzia\u0142u Fizyki UwB mia\u0142 w tym osi\u0105gni\u0119ciu sw\u00f3j udzia\u0142.<\/p>\n<p>Jest to trzecia bezpo\u015brednia detekcja fal grawitacyjnych dokonana przez bli\u017aniacze detektory LIGO znajduj\u0105ce si\u0119 w Stanach Zjednoczonych w miejscowo\u015bciach Livingston (stan Luizjana) i Hanford (stan Waszyngton). Odkrycia dokona\u0142y konsorcja naukowe LIGO Scientific Collaboration i Virgo Collaboration, wykorzystuj\u0105c dane zebrane przez detektory LIGO.<\/p>\n<figure style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/cdn.phys.org\/newman\/csz\/news\/800\/2016\/11-gravitationa.jpg\" alt=\"Gravitational waves found again: here's how they could whisper the universe's secrets\" width=\"800\" height=\"480\"><figcaption class=\"wp-caption-text\">Black hole at the centre of a galaxy. Credit: Malll Themd<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pierwsza bezpo\u015brednia rejestracja fal grawitacyjnych dokonana 14 wrze\u015bnia 2015 r. by\u0142a kamieniem milowym w rozwoju fizyki i astronomii. Odkrycie to w spektakularny spos\u00f3b potwierdzi\u0142o jedne z g\u0142\u00f3wnych konsekwencji sformu\u0142owanej przez Alberta Einsteina w 1915 r. og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci: istnienie fal grawitacyjnych i czarnych dziur, i zapocz\u0105tkowa\u0142o now\u0105 dziedzin\u0119 bada\u0144 \u2013 astronomi\u0119 fal grawitacyjnych.<\/p>\n<p>Istotny wk\u0142ad w doprowadzenie do bezpo\u015bredniej obserwacji fal grawitacyjnych pochodz\u0105cych z uk\u0142adu dw\u00f3ch zlewaj\u0105cych si\u0119 czarnych dziur wnios\u0142o kilkunastu polskich naukowc\u00f3w pracuj\u0105cych w grupie POLGRAW, kt\u00f3ra jest cz\u0119\u015bci\u0105 konsorcjum Virgo Collaboration. Liderem grupy jest prof. dr hab. Andrzej Kr\u00f3lak z Instytutu Matematycznego Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, a jednym z jej cz\u0142onk\u00f3w prof. dr hab. Piotr Jaranowski z Wydzia\u0142u Fizyki UwB. Profesorowie Kr\u00f3lak i Jaranowski stworzyli podstawy wielu algorytm\u00f3w i metod s\u0142u\u017c\u0105cych do wykrywania i estymacji parametr\u00f3w fal grawitacyjnych z uk\u0142ad\u00f3w podw\u00f3jnych oraz przyczynili si\u0119 do precyzyjnego modelowania sygna\u0142u fali grawitacyjnej z uk\u0142adu podw\u00f3jnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fale grawitacyjne zaobserwowane po raz trzeci! Dwa ameryka\u0144skie detektory Advanced LIGO zarejestrowa\u0142y 4 stycznia 2017 roku fale grawitacyjne wyemitowane podczas zderzenia si\u0119 dw\u00f3ch czarnych dziur o masach oko\u0142o 20 i <a href=\"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/?page_id=5649\" class=\"more-link\">[&hellip;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2945,"parent":713,"menu_order":-1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"Layout":"","footnotes":""},"categories":[35,3],"tags":[],"class_list":["entry","author-pjaranowski","post-5649","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","category-popularyzacja_pl","category-wydzialowe_pl"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/P7nvcn-1t7","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5649"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5769,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/5649\/revisions\/5769"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/713"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}