Mi\u0119dzynarodowe konsorcjum LIGO Scientific Collaboration oraz Virgo Collaboration poinformowa\u0142o o kolejnej, czwartej detekcji fal grawitacyjnych. Naukowcy dokonali obserwacji w po\u0142owie sierpnia. Co wa\u017cne \u2013 tym razem w pomiarach, opr\u00f3cz 2 ameryka\u0144skich detektor\u00f3w LIGO, udzia\u0142 bra\u0142 europejski detektor Advanced Virgo. Podobnie jak przy poprzednich obserwacjach, w odkrycie byli zaanga\u017cowani tak\u017ce polscy uczeni, a w\u015br\u00f3d nich prof. Piotr Jaranowski z Wydzia\u0142u Fizyki Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku.<\/b><\/p>\n
Fale grawitacyjne, wytworzone w procesie zlewania si\u0119 dw\u00f3ch czarnych dziur i narodzin nowej masywnej czarnej dziury, zosta\u0142y wykryte po raz pierwszy 14 wrze\u015bnia 2015 r. Odkrycie sta\u0142o si\u0119 kamieniem milowym w rozwoju fizyki i astronomii, potwierdzi\u0142o bowiem jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych konsekwencji sformu\u0142owanej przez Alberta Einsteina w 1915 r. og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci i zapocz\u0105tkowa\u0142o now\u0105 dziedzin\u0119 bada\u0144 \u2013 astronomi\u0119 fal grawitacyjnych. Kolejne obserwacje zosta\u0142y dokonane w grudniu 2015 r. oraz w styczniu 2017 r.<\/p>\n
Do pierwszych trzech detekcji wykorzystane zosta\u0142y bli\u017aniacze detektory LIGO znajduj\u0105ce si\u0119 w Stanach Zjednoczonych w miejscowo\u015bciach Livingston (stan Luizjana) i Hanford (stan Waszyngton). Do najnowszej, czwartej obserwacji zosta\u0142 wykorzystany tak\u017ce europejski Advanced Virgo – ogromny interferometr laserowy nale\u017c\u0105cy do Europejskiego Obserwatorium Grawitacyjnego (EGO, European Gravitational Observatory), zlokalizowany w pobli\u017cu w\u0142oskiej Pizy. Sk\u0142ada si\u0119 on z dw\u00f3ch ramion o d\u0142ugo\u015bci trzech kilometr\u00f3w. W lutym 2017 r. zako\u0144czy\u0142a si\u0119 jego przebudowa i modernizacja, trwaj\u0105ca ponad pi\u0119\u0107 lat. Jak podkre\u015blaj\u0105 naukowcy, prowadzenie obserwacji z u\u017cyciem 3 detektor\u00f3w jednocze\u015bnie daje du\u017co wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci, zw\u0142aszcza pozwala na dok\u0142adniejsz\u0105 lokalizacj\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a na niebie i umo\u017cliwia badanie polaryzacji fal.<\/p>\n
Zar\u00f3wno w pracach nad modernizacj\u0105 detektora Virgo, jak w odkryciu fal grawitacyjnych, udzia\u0142 mieli tak\u017ce polscy naukowcy, w\u015br\u00f3d nich \u2013 prof. Piotr Jaranowski z Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku. Rola bia\u0142ostockiego naukowca polega\u0142a w szczeg\u00f3lno\u015bci na stworzeniu (we wsp\u00f3\u0142pracy z prof. Andrzejem Kr\u00f3lakiem z Instytutu Matematycznego PAN w Warszawie) podstaw wielu algorytm\u00f3w i metod s\u0142u\u017c\u0105cych do wykrycia i estymacji parametr\u00f3w fal grawitacyjnych z uk\u0142ad\u00f3w podw\u00f3jnych z\u0142o\u017conych z gwiazd neutronowych lub czarnych dziur. Badacze przyczynili si\u0119 te\u017c do precyzyjnego modelowania sygna\u0142u fali grawitacyjnej wytwarzanej przez takie uk\u0142ady podw\u00f3jne.<\/p>\n
Odkrycie fal grawitacyjnych zosta\u0142o ju\u017c uhonorowane m.in. nagrod\u0105 specjaln\u0105 Breakthrough Prize, przyznawan\u0105 najwybitniejszym naukowcom w dziedzinie nauk przyrodniczych i \u015bcis\u0142ych. Og\u0142oszenie czwartej obserwacji fal grawitacyjnych mia\u0142o miejsce 27.09.2017 podczas spotkania ministr\u00f3w nauki grupy G7 w Turynie (W\u0142ochy).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czwarta obserwacja fal grawitacyjnych, tym razem z udzia\u0142em europejskiego detektora Virgo Mi\u0119dzynarodowe konsorcjum LIGO Scientific Collaboration oraz Virgo Collaboration poinformowa\u0142o o kolejnej, czwartej detekcji fal grawitacyjnych. Naukowcy dokonali obserwacji w […]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":6141,"parent":713,"menu_order":-1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"Layout":"","footnotes":""},"categories":[35,3],"tags":[],"class_list":["entry","author-pjaranowski","post-6142","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","category-popularyzacja_pl","category-wydzialowe_pl"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/P7nvcn-1B4","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/6142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/6142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6143,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/6142\/revisions\/6143"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/713"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/physics.uwb.edu.pl\/wf\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}